مقالات
جغرافیای مفهومی گفتگو: گونهها، موقعیتها، نظریهها، آسیبها و نسبت آن با آزادی بیان
یک چارچوب جامع برای فهم گفتگو، انواع آن، ابعاد موقعیتی، راهکارهای اثربخشی، آسیبشناسی، خطاهای رایج، نمونههای معروف و نسبت گفتگو با آزادی بیان.
بررسی وضعیت ایران در دوران جمهوری اسلامی
بررسی وضعیت ایران در دوران جمهوری اسلامی
عراق و نتایج مداخلهی خارجی
عراق و نتایج مداخلهی خارجی
🔥 راهنمای جامع روشها و شیوههای مبارزاتی
تحلیل طیف کامل روشهای مقاومت و مبارزه از خشونتپرهیزی تا مسلحانه
زور بد - زور خوب
آیا زور، ذاتاً خوب یا بد است؟ آیا زور و زورگویی خوب و بد داریم؟ آیا این بد و خوب بودن به سطح و دامنهی زورگو بستگی دارد؟ یا نه زورگویی منطق گفتمانی ما خوب و زورگویی منطق گفتمانی دیگران بد است! یعنی آنچه تعیینکنندهی «خوبی» و «بدی» زور است، هویت کاربرِ آن و خودی یا ناخودی انگاشتن ما از اوست؟
داستان آزادی در ۷ موج!
جغرافیای مفهومی، تاریخ تعبیرسازی، و تحلیل انتقادی
آزادی به مثابه...
بررسی ساده و سریع تاریخی، مکتبی و تطبیقی مفهوم آزادی در اندیشهی سیاسی با استفاده از نمودارها و نقشههای مفهومی
راهبرد گذار دموکراتیک ایران: نهادها، مشارکت و همکاری
طرحی ابتدایی برای گذار مسالمتآمیز به دموکراسی
راست یا چپ؛ میانه کجاست؟
تحلیل تطبیقی دو سنت بزرگ فکری مدرن: چپ و راست، با تمرکز بر آرمانشهرها، دغدغهها، نظریهپردازان و پیامدهای عملی
نقش ارتش در انقلابها: خلاصهای از یک مطالعهی تطبیقی جامع
نسخهی خلاصه شده و شماتیک از یک مطالعهی تطبیقی جامع در مورد نقش ارتش در سرنوشت انقلابها با تحلیل ۱۵ انقلاب تاریخی و ارائه الگوهای رفتار نظامی
مروری بر یک نمونه از الگوی مدیریت دوره گذار
راهنمای علمی-عملی برای حصول ثبات و پیشگیری از بینظمی در دوران گذار سیاسی-اجتماعی
انقلاب فرانسه: تحلیل جامع و چندبعدی
بررسی عمیق انقلاب فرانسه (۱۷۸۹-۱۷۹۹) با تحلیل علل، مراحل، بازیگران، ایدئولوژیها و پیامدها
انقلاب روسیه 1917: تحلیل جامع چندبعدی
بررسی عمیق انقلاب فوریه و اکتبر 1917 روسیه با تمرکز بر علل، مکانیسمها، رهبران و پیامدها
انواع سطوح تغییر سیاسی
طبقهبندی جامع انواع تغییرات سیاسی از اصلاحات تا انقلاب با تمرکز بر ویژگیها و پیامدها
مروری بر انواع تغییرات سیاسی
طبقهبندی جامع انواع تغییرات سیاسی از اصلاحات تا انقلاب با تمرکز بر ویژگیها و پیامدها
نسخه خلاصه مروری بر شیوههای تغییر رژیمهای سیاسی
بررسی مختصر از روشهای مختلف تغییر حکومت از کودتا تا انقلاب و گذار دموکراتیک
مقایسه انقلاب ایران و انقلاب روسیه
تحلیل تطبیقی دو انقلاب بزرگ قرن بیستم با تمرکز بر علل، رهبری، ایدئولوژی و پیامدها
مروری عمیقتر بر شیوههای تغییر رژیمهای سیاسی
بررسی عمیقتر از روشهای مختلف تغییر حکومت از کودتا تا انقلاب و گذار دموکراتیک
اخلاق و جدال! اخلاق جدال یا جدال اخلاق!
بررسی مجوزهای اخلاقی برای کنش مثبت و حمایتی در راستای رفع ظلم و ستم و تعهدی
بودن یا شدن!
برهانی ساده در تقابل تصویر ایستا در مقایسه با تصویر پویا و متحرک از هستی...
ذات و صفات و معناداری
آیا تفکیک صفات سلبیه و ثبوتیه و قابلیت تصدیق آنها به امر واجب معنادار است؟ بررسی ذات، صفات و چالشهای معناشناختی الهیات تنزیهی.
ذاتگرایی و اسلام
نقد جستوجوی تعریفی واحد از اسلام. آیا اسلام حقیقتی یگانه دارد یا مجموعهای متطور از نظامهای اعتقادی و تاریخی است؟
آیا امر خود محقق داریم؟
در نقد برهانهای هستیشناختی از جمله امکان و وجود و بحث واجب الوجود
هستی و درکپذیری
برهان در مورد رابطهی بین فهمپذیری و تطبیقپذیری با اصول منطقی
آیا بایدی هست؟
چالشهای باید و هست برای دیدگاههای طبیعتگرا
آیا میتوان از امر خودبنیان امر خودمحقق حرف زد؟
در مقابلهی ممکن و واقعشده، Possible vs Actual (Actualized) آیا میتوان صحبتی از امر خود واقعشده/ امر خودمحقق کرد؟
آیا واقعیتی هست؟
آیا واقعیت، گزاره یا توصیفمندی حاصل خطای نادقیق بودن، یا به تعبیری اثر ناظر هستند؟
اخلاق منظوم
جمع مکاتب اخلاقی، برای اخلاقی زیستن هوشمندانه!
اخلاق؛ نهادشناسی اخلاق
اخلاق در هر دو مفهوم ۱- هنجاری (Ethics) و ۲- ارزشمحور (Morality) خودش با اختلافاتی، از طریق مفهومسازی و پاداشسازیِ مفهومی-اجتماعی؛ رفتار مطلوب را تقویت میکنند
ایران؛ حاکمیت و عقلانیت ابزاری
در ایران مشکل اصلی این است که چرخهی عقلانیت و تعهد حاکمیت به عقلانیت ابزاری شکسته شده است.
بررسی انتقادیِ “برهان فرگشتی برعلیه طبیعتگرایی”
پوچیِ بنیاد نهادن یک دیدگاه فلسفی بر عقل بیاعتبار فرگشتی از دیدگاه پلنتینجا (EAAN)
بررسی تقلیل هستی به داده!
کدام خاصیت یا خاصیتهای هستی غیرقابل تقلیل به داده یا گزاره هستند؟
بهشت زمینی یا بهشت آسمانی؛ انتخابِ اجبار یا اجبارِ انتخاب!
ترجیح یک شیوهی زیستی فرضاً مدرن و مبتنی بر عقلانیت ابزاری یا سنتی و مبتنی بر عقلانیت استعلایی، چرا، کی و چگونه موجه میشود؟
تسلسل و دور! بچرخ تا بچرخیم!
به سادگی میتوان تسلسل در مقام اثبات (شناخت) را رد کرد، ولی در مقام ثبوتی نمیتوان برای تسلسل موضع قدرتمندی اتخاذ کرد!
تفسیر و متن مقدس؛ چالشها، ارزشها
متن مقدس، متنی است که شاکلهی اصلی و بنیاد هدایت تشریعی را در ادیان ابراهیمی بر عهده دارد. بررسی چالشهای هدایتکننده نامیدن یک متن.
جبر و اختیار؛ یک سازگارگرایی ناسازگار!
توضیحات امروز من سازگارگرا (Compatibilist) بود. مبتنی بر تفاوت در شرایط و میزان یادگیری و در نتیجه تمایز دستگاههای استنتاجی در ایجنتهای کنشگر.
جبر یا اختیار؛ ترسیم ایستگاههای اندیشهورزی
ملاحظات و نیازمندیهای یک بررسی عالمانه در خصوص این دغدغهی شهودی چیست؟ بررسی جغرافیای مفهومی واحدهای تصمیمگیر.
حصول کثرت از وحدت، چگونه؟
بررسی چالشهای قاعدهی الواحد و نحوه پیدایش کثرات از واحد متعال در آراء فلاسفه اسلامی و صدرا.
حقیقت و سروش!
یادداشتهایی در موضوع خانهی «حقیقت و روش» آقای عبدالکریم سروش در کلاب هاوس. بررسی چالشهای معرفتشناسی و هستیشناسی.
حقیقت و واقعیت؛ وحدت یا کثرت!
حقیقت عاملی است که تفاوتها و اختلافات را در دیدگاهی واحد گردهمآوری میکند. بررسی تمایز حقیقت و واقعیت در انتزاعیات و مصادیق جزئی.
خدای عملگر!
تاملی در برهان امکان و وجوب و علیت؛ از مغالطهی مصادره به مطلوب تا چالشهای هستیبخشی و عملگری در تحقق ممکنات.
خطامندی منشأ بنیادی شدن
خطا و کامل نبودن بهمثابهی دلیل اصلی صیروریت و شدن. بررسی نقش عدم قطعیت و محدودیت در تحقق هستی.
حدوث و قدیم؛ برخی چالشها
بحث تجزی و یا لایتجزی. بررسی چالشهای برهان حدوث و مقالهی حصر عقلی در افراز مجموعهی وجود.
در توضیح موضع آتئیستی و حدود ادعاهای معرفتشناختی آن
چه زمانی یک آتئیست طبیعتگراست؟ بررسی موضع آتئیستی در قبال نادانستهها، مبدأ هستی و چالشهای ندانمگرایی.
در چرایی مجازات!
مجازات چیست؟ بررسی مفاهیم همخانواده با مجازات، تفاوتها و نسبت آن با تعارض منافع و انتقام.
رابطهی معرفت دینی و معرفت بشری
(برداشت های بنده از صحبت های انتهایی مرتضی سرابی در گفتگو با فرج سرکوهی)
زبان؛ شبکهی دلالت، ارجاع و معنا
از دید من عقل سلیم، برآیند تاریخی (گذشتهنگر) درک محیط طبیعی و انسانی در بین انسانهای در ارتباط (جامعهی زبانی مرتبط) هست. به عبارت دیگه، مرکزیت و اشتراک عمومی در
سکولاریسم؛ نقد یک دیدگاه
خلاصه ای از استدلال مرتضی سرابی در دفاع از حکومت دینی و نه گفتن به سکولاریزم:
شعبده بازی چیست؟ برهان شعبده بازانه کدام است!
شعبده بازها، ترتیبات مخفی و پنهانی در اختیار دارند که روند امور را به ما متفاوت جلوه می دهند. قرمزی لیوانی که ما می بینیم از محتوای آن نیست،
صدق یا اثبات
1- صدق و توجیه به باورها و گرایش های گزاره ای مرتبط هستند.
صدق و کذب از کجاست؟
نویز و چگونگی حصول به صدق و کذب (از تک ارزشی به چند ارزشی!)
صیروریت، شدن (Becoming)
تفاسیر و تصاویر علی از صیروریت/ شدن (Becoming) هستی:
طبیعت گرایی؛ خام یا اصیل
چالش های طبیعت گرایی؛ آیا تقلیل ناگرایی ممکن است؟
عقلانیت انقلابی، چگونه!
چگونه میتوان، قدمهای مطمئنی با کمترین ریسک بازگشتپذیری یا بینتیجه بودن در راستای تغییرات بنیادین و ضروری برداشت؟
علت و دلیل، تمایزی نام گذارانه یا ماهوی!
آیا علیت بر اشیا حادث می شود؟ یا برهم کنش رویدادها است؟ و یا نتیجه ی وضعیت و چینشی خاص از ویژگی ها است به شکلی که نتیجه ی بر هم افتادن و “عملیات پذیری آن ویژگی
طرح اولیهی مبارزهی موثر
ایده هایی برای یک تغییر اجتماعی-سیاسی موثر!
علم و دین
دیشب (یکشنبه شب) در جلسه ی علم و دین دکتر عبدالکریم سروش حاضر بودم.
علم و دین؛ نقادی سخنرانی عبدالکریم سروش
معرفی اجمالی سخنرانی در صفحهی بنیاد سهروردی
علم و ضرورت، چشمپوشی یا فراموشی!
رابطه ی اصل یکنواختی طبیعت Nature Unity ، Law of Nature ، با ضرورت قانونی کارل همپل و همچنین مفهوم موجبیت determination چیست؟
علیت و مبانی تحلیلی آن
مقدمات و مبانی حصول به روابط علی در یک سیستم
علیت و ابطال پذیری! پرسش و پاسخی در کلاب هاوس
سوال اول رو به صورت بخش بندی شده پاسخ های کوتاه کوتاه داده ام.
علیت، چیستی، چرایی و چگونگی
این متن پیش نویس و راهنمای ارائه بحث در جلسه ی کلاب هاوسی من و خشایار ایرانی و دکتر مهدی و خشایار عفیفی عزیز بود که با اندکی افزونه اینجا ارائه شده است. بنابرای
فرگشت؛ علم یا آرزو
چرا باید به دلیل اینکه یک تئوری احتمال تایید سوگیری های و ارزش های ذهنی ما رو به همراه داشته باشند یا نداشته باشد (حداقل در نگاه و درک…
فلسفهی ذهن
هستی در چه تعبیری متحرک است و در چه تعبیری غیر متحرک، آیا هستی محرک لایتحرک است؟
مشکل وحدت-کثرت و راه حل سیستم بودن!
ایده ای برای تشریح مشکل در بررسی تحلیلی گسسته و پیوستگی و مقوله ای قابلیت مپ شدن گسسته در یک امر پیوسته!
محدود یا نامحدود بودن عالم!
تحلیل مفهومی محدود بودن و نهایت داشتن و بر هم حد زدن (تمایز آفرینی) در هر جهان/مجموعهی مفروض
نامهای به رحمت!
شما حرکت خوبی شروع کردی، یک کار جمعی واقعا خوب و مهم. ما هنوز تو کار جمعی خیلی ضعیف هستیم. احتمالا دیدی من حتی این ایده رو داشتم که بتونیم حرکت حزبی رو هم تمرین
نظم یا بینظمی، مساله این است!
بر اساس اصل آنتروپیک Anthropic Principle (اصل انسان نگر) جایی که سوال از نظم و قاعده و علم باشد، شرایط به گونه ای بوده است که چنین سوال قابل طرح باشد. یعنی صرف
نظریه بازیها
نظریه بازیها شاخهای از ریاضیات و اقتصاد است که به مطالعه رفتارهای رقابتی و تعاونی بین بازیکنان میپردازد. در نظریه بازیها، تعدادی مفهوم اساسی وجود دارد که کمک می
نقد و بررسی برهان امکان و وجوب
در تفسیر طبیعتگرا از هستی، هستی به عنوان یک سیستم پیچیده شناخته میشود، سیستمی شامل اجزا و روابطی که وضعیت شهودی و تجربی ما را شکل می دهد. هستی در کلیت خود به عن
پیامبری و عاشقی…
عشق و عاشقی، معیاری برای تشخیص پیامبری راستین!
چارچوبی برای مقایسهی تبیینها! نظریهها!
چه مدلی و متغیرهای برای مقایسه ی نظریهها و تبیینها معتبر است؟
هستیشناسی و معرفتشناسی اخلاق، باورمند غیرباورمند
آیا باورمندی و اعتقادات فرای طبیعی در اخلاقی بودن و تبیین اخلاق یاری رسان است؟
چالشهای علم و امتزاج علم و خدا!
اگر امر فراطبیعی را در قواعد و تحلیل علمی خود بیاوریم، در اصل چه کرده ایم؟ خیلی ساده آن را در اصل طبیعی کرده ایم! (مانند هر پارامتر دیگری در طبیعت!)
چرا بردهداری موجه هست یا نیست!
ساختارگرایی و ساختار قدرت درست و غلط را بوجود می آورد یا درست و غلط را برای تحقق، ممکن یا ناممکن می کند؟
چرا سنت اندیشی؟ یا نسبی گرایی پر رنگ فرهنگی-اخلاقی
در نقد نگاه خشایار ایرانی در دفاع از سنت گرایی و نسبی گرایی شدید فرهنگی در حوزه ی ارزش های بینا فردی/ اخلاق
ضرورت و علم الهی!
در بی خوابی و مطالعه ی اتفاقی مجدد! مقاله ی” بررسی تمایز جهت جمله و جهت شیء از دیدگاه پلنتینگا”
«در چرایی» نه به تنظیم دقیق!
نقد استدلال تنظیم ظریف (Fine-Tuning) در الهیات. آیا جهان ما خاص و ویژه است یا تنها یکی از بیشمار جهانهای ممکن با تنظیمات متفاوت؟
«خطرات» رفع خطر احتمالی!
نقد شرطبندی پاسکال و عقلانیت خطرمحور در ایمان. آیا پذیرش این شرط برای دفع خطر احتمالی به همهچیزباوری میانجامد؟
متافیزیکها…
اهمیت داشتن تصویر و تعبیری دقیق و اتمیک از هستیشناسی مفاهیم رابطهای و عملگرها
براهین مندرآوردی برای خدا!
خداسازی و خدابازی، ایدههای مفرحی هستند. بنده به مثابه یک فرد غیرباورمند که دلیلی برای باور به یک موجود سوپرنچرال، یا عامل فرامادی در سپهر حیات انسانی و طبیعی نمیشناسم.
آگاهی؛ سوالی سخت و مسئلهای درهمتنیده
عناصر مربوط به آگاهی که در شکلگیری آن سهمی هستند یا از آن متأثر شدهاند:
تعابیری فیزیکالیستی از …!
حرکت چیست؟ حرکت از دید من به وضعیتی اطلاق میشود که در آن، توانایی تبیین گزارهای و توصیف وضعیت بهشکل غیرپارامتری میسر نباشد.
نوع شناسی هستی
ایده ی این مطلب این است که اگر قبول کنیم، تحویل پذیری ملاک خوبی برای تفکیک و گروه بندی ویژگی ها است. چه گروه هایی از ویژگی ها، توضیح دهنده ی شهودی هستند که ما ا
خرافه چیست؟
هر سیستمی از باور یا روش و روشهایی برای تولید و تفسیر پدیدهها، که در مقایسه با منبع اصلی معرفتی یک عصر ناسازگار و یا ناهمخوان باشند، خرافی خوانده میشوند.
ارزش و رفتار؛ یک پویاشناسی
در خصوص مبحث متأخری که دیروز ناتمام ماند، در مبحث ارزش، به نظر حداقل دو وضعیت هست.
هستیشناسی
معرفتشناسی
فلسفهی سیاسی
فلسفهی علم
اخلاق توصیفی
اخلاق کاربردی
سیاست توصیفی
سیاست تاسیسی
