صدق و کذب از کجاست؟
نویز و چگونگی حصول به صدق و کذب (از تکارزشی به چندارزشی!)
صدق و کذب از کجاست؟
نویز و چگونگی حصول به صدق و کذب (از تکارزشی به چندارزشی!)
توضیحی بر معرفتشناختی بودن صدق و کذب!
شناخت به مثابه دریافت پیام/ داده
الف) طبیعت و هستی “اشیای فینفسه” و “تکارزشی” ای هستند؛ بگذارید به آنها کیفیات بگوییم.
ب) اطلاعات و دادههای آنها که وضعیت نمود و پدیدارپذیری آنها هستند، در قالب بستههای اطلاعاتی (کمیات) قابل انتقال هستند.
ج) قابلیت انتقال و بستر انتقال دادهها فراتر از اشیا (کیفیات) و به تعبیری فراگیر است و خود حقیقتی دیگر است که شایستهی بررسی درخور است.
د) تفکیک اشیا از زمینه و بستر انتقال و این تشخیص که این دو پیوستگی و یگانگی ندارند، خود موضوعی شناختشناسانه است که بنا به تجربه و حصول به شناخت میتوان از آن سخن گفت!
ه) دغدغه و سوال از: انتقال پیوسته و طیفمانند دادههای یک شی و یا انتقال گسسته و حذفیدار دادهها، خود یک سوال مهم و قابل توجه است. تا حصول به تحلیل مفهومی و پاسخی درخور باید بررسیها مشحون از هر دو ارائه داد!
و) توانایی دریافت و قدرت تفکیک دادهها و توانمندی سنسورها و دریافتکنندههای مخاطب و شناسا در این میان عنصر تعیینکنندهای هستند.
ز) تکثر و تداخل و درهمبودگی دریافت به نسبت اشیا و دریافتیها، تمایز و تفکیک را امری نسبی، دشوار و نسبی میسازند.
ح) اثر بستر انتقال بر دادههای منتقل شده نیز خود امری قابل توجه است.
ط) پویایی، تغییر و محرک بودن بستر انتقال و یا توانایی جذب نیز به پویایی و متغیر بودن امر تبادل و انتقال دامن میزنند (زوالناپذیری “شدن”).
موارد فوق و درهمتنیدگی و برهماثرگذاری آنها و مواردی نظیر این، انتقال دادهها را دچار نویز و اختلال و نوسان میکنند. این دریافتیها به نسبت دریافت از اشیای یکسان*! (فرضا یکسان بنا به تشخیص و قدرت تفکیک و توانایی طبقهبندی و کلاسه کردن ناظر) و وضعیتهای نسبتا یکسان، و تفاوت در آنها (بنا به همان نویزها) نزد یک عامل یادگیرنده و دارای توانایی مقایسهی در زمانِ این برساختههای دادهای، صدق یا کذب و تنوع در ارزشهای قابل انتساب به هر یک از موارد توصیفی از دادهها را بهوجود میآورد.
- با تشکیل بستههای اطلاعاتی و پس از پردازش (کلاسترینگ، کلاسیفیکیشن و نظایر آن) آنها نزد مخاطب/ مقایسه کننده- پردازشگر دادهها، مفاهیم اولیه (بستههای مفهومی/ نظری یا کلاسهای دادهای) و شکنندهای شکل میگیرند که نیاز به تقویت، تدقیق و تکمیل دارند (حصول به جغرافیای مفهومی یا شبکهی مفهومی که مرزبندی و تفکیک این بستهبندیهای نظری یکدیگر را تقویت و بازتعریف کنند). با توجه به توقفناپذیر بودن فرایند جذب و دریافت اطلاعات**، عمل پردازش عملی دائم منظور میشود که بهینهسازی و تکمیل و تقویت آن به شکنندگی و قابلیت تغییر آن در امتداد خود بدل میشود. این بازپردازش و فرایند بهینهسازی آن، بهخصوص در یک شبکهی مبادلهای از این تجربیات (جامعهی زبانی و تبادل معنایی)، صدق و کذب و ارزشیابی هر یک از تلاشهای گذشته را برای مدلسازی ممکن میکند.
بستههای مفهومی تنها به اشیا و عناصر محدود نمیشوند. بستهبندی و مفهومسازی موارد کلیتر و رابطهای، از عدم دقت و عدم تعین بیشتری برخوردار است؛ یعنی خودسامان و خودبنیان بودن چنین مفاهیم نظری و ذهنیای، چیستی سیالی از آنها میسازد که اتفاقا مستقیما تکارزشی نبوده، شاید بیارزش باشد. یعنی ارزشمندی اینگونه مفاهیم از کاربردها و نقشهای پردازشی خود در امر یادگیری و پردازش بهینهتر دادهها به دست میآید. این مفاهیم عملگرهای سطح بالاتر و برساختهتری هستند که به شکل انباشتی بهینهسازی میشوند.
-
- بودن به مثابه در تعامل و پردازش مداوم دادههای محیطی و کنش و برهمکنش محیطی قرارداشتن.
- ** در ارجاع به مفاهیم برساخته و تثبیت شده و شابلون زده شده به آن بستههای اطلاعاتی.
نویز یا تخلل عدم!
رابطهی درک مفهومی ما با درک مستقیم و بیواسطهی حسی-وجدانی ما چیست؟ مفاهیم چه ارتباطی با آن تجارب مستقیم و پایهای دارند که خود شکل کوالیا دارند؟ آنها تجمعی، مبتنی بر تمایزها و تشکیل شده در حافظه هستند. حاصل عمل ذهن در کلاستر کردن و گروهبندی دریافتیها با توجه به معیارهای خودسامانی است که برچسبزنی اولیه ای از آنها در اختیارش قرار گرفته است.
اینجا هم بین دریافتیها و ثبت شدهها/ ثبتشدنیها (در محلی و دریافتکنندهای به نام حافظه و تحت بستری/ شرایطی به نام وضعیت ذهنی- شرایط بیوشیمیایی مغزی/ بدنی) محملی ارتباطی با احتمال نویز و تداخل و انحراف شکل میگیرد. دادههای به حافظه سپرده شده، دادههایی پردازش شده، خلاصه شده و کلی شده (شابلونی) هستند که هر یک از این عملیاتهای ذهنی خود کاملا برگشتپذیر نیستند و نویزآور هستند.
بنابراین قابلیت توصیف و انتقال دادهای کیفیات (اشیای فینفسه نیز به مثابه کیفیات) همواره با کاهش و خلاصهسازی و از دست رفتن دادههایی همراه است که نویز نامیده میشوند. نویز چیزی است که قابلیت بازسازی کامل یک کیفیت را از دادههای آن سلب کرده است.
عملگرها، نظیر اجتماع و اشتراک و …. از جمله بیارزشها هستند!
نویز و میدانها کوانتومی
نویز شاید حاصل تغییر محمل (Field) و کانتکس (Context) دادهها در میدانی غیراصیل (In Original / Not Authentic) باشد؛ میدانی شبیهسازی و سادهسازی شده، میدانی مجازی!
نویز عامل تمایز و تفکیک (چیز شدن) چیزهاست.
صدق و کذب، حاصل از مجموعهپذیری، قابلیت کلاسه شدن هستی!
صدق و کذب، پس از تشکیل گروهبندی/ کلاسبندیهای اولیه و با داشتن مفهوم عضویت یا دربرگیرندگی به دست میآید. تعریفی باید باشد تا تصدیق یا تکذیب آن ممکن شود.
ژوئن ۲۰۲۳ Richmond Hill