هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی اخلاق، باورمند غیرباورمند

هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی اخلاق، باورمند غیرباورمند

مهدی سالم · · 4 دقیقه مطالعه

هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی اخلاق، باورمند/ غیرباورمند؛ چالش‌ها، برتری‌ها

هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی اخلاق، باورمند/ غیرباورمند؛ چالش‌ها، برتری‌ها

آیا باورمندی و اعتقادات فرای طبیعی در اخلاقی بودن و تبیین اخلاق یاری رسان است؟


هستی شناسی و معرفت‌شناسی اخلاق، باورمند/ غیرباورمند؛ چالش‌ها، برتری‌ها

آیا باورمندی و اعتقادات فرای طبیعی در اخلاقی بودن و تبیین اخلاق یاری رسان است؟

معمای اتوفیرون چه کمکی در این بحث می کند؟

اخلاق!

وقتی از اخلاق حرف می زنیم، برای دقیق بودن صحبتمان باید چه تفکیک هایی را بپذیریم و چه تدقیق هایی به خرج دهیم؟

  1. ارزش های اخلاقی (1- راستی- درستی، 2- مسئولیت پذیری، 3- احترام، 4- منصفانه بودن، 5- محبت و مهربانی و …)
  2. آموزه های اخلاقی (دستورات و باید و نبایدهایی که مشخصا رفتار درست و یا نگرش درست را در مقابل نگرش نادرست فهرست می کنند. دروغ نگو، خیانت نکن، به دیگری احترام بگذار و …) آیا آموزه ها مطلق هستند یا نسبت به مسایل و شرایط کنش اخلاقی اخلاقی بودن و کنش اخلاقی متفاوت می شود؟
  3. سیستم های اخلاقی (سیستم هایی که چگونگی تشخیص ارزش های اخلاقی و یا استخراج آموزه های اخلاقی را از ارزش های اخلاقی فراهم می کنند. از جمله تقسیم بندی اصلی سیستم های وظیفه گرا، فضیلت گرا و نتیجه گرا)
  4. هستی شناسی اخلاق (1- موضوعی و پدیده ای به نام اخلاق آیا اعتباری و نسبی و وابسته است، یا پدیده ای مستقل، عینی و حقیقی است. 2- آیا هستی و هستومند اخلاقی عینی، ضروری و پیشینی است یا وابسته به شرایط و تنظیمات جهان واقع متغیر و متحول می شود!)
  5. معرفت شناسی اخلاق ( اگر حقایق اخلاقی مستقل هستند، آیا حصولِ قطعی و یقینی به حقایق اخلاقی (در سطح مورد یا در سطح نوع) ممکن است؟ شیوه ی توجیه و تصدیق گزاره های اخلاقی، گزاره های باید دار و تکلیف آور کدام است؟ آیا صدق گزاره های اخلاقی بیرونی است؟ گزاره های اخلاقی با مقایسه یا تطبیق با چه چیزی تصدیق می شوند؟ (آیا صدق تطبیقی در خصوص آنها می توان داشت؟) اگر اخلاق (باورها و معرفت اخلاقی) نسبی و اقتضایی و متحول است و ذات و حقیقت ایستا و مطلقی ندارد، آیا اخلاق و اخلاقی بودن تنها اشتراک لفظی نیست! آیا اخلاق هم مانند شباهت خانوادگی ویتکنشتاین تنها از زنجیره ای از ارتباطات گسسته و دست و پا شکسته اتصال و انسجام ظاهری و نام انگارانه ی خود را می یابد!)
  6. معناشناسی اخلاق (مفاهیم در هم پیوسته ی اخلاقی کدام هستند؟ مرزها و جغرافیای مفهومی واژه های اخلاقی کدام هستند و هر یک معنای خود را از چه می گیرند؟) آیا اخلاق معناشناسی ارجاعی دارد؟ عینیت های اخلاقی از چه شکل است؟ یا آیا معناشناسی اخلاق مانند ریاضیات و منطق شهودی و استنباطی است!
  7. اخلاق به معنای اتیک در مقابل اخلاق به مثابه موالیته
  8. رابطه ی اخلاق توصیفی با اخلاق هنجاری چگونه است؟ اینکه اخلاق چه نهادی است و چه نقشی در جامعه، تاریخ و تنظیم روابط بین انسان ها داشته است، چه تاثیری در انتخاب های اخلاقی من و خود تنظیمی من خواهد داشت؟

هستی شناسی ارزش های اخلاقی

واقعیت گرایی اخلاقی طبیعت گرایانه

  • دیدگاه افلاطونی به ارزش های اخلاقی

ارزش های اخلاقی درست مانند ضروریات منطقی و ضروریات ریاضی وجود هستی شناختی دارند. از این رو می توان به آن ها به شکل ضروریات اخلاقی استناد کرد. این ضروریات در تمامی جهان های ممکن ساری و جاری هستند و می توانند در قالب کنش های اخلاقی و یا ارزشیابی های اخلاقی نمایان شوند.

  • دیدگاه فرضا ارسطویی به ارزش های اخلاقی

ارزش های اخلاقی چه جهان شمول باشند و برای هر جهان ممکن مرتبطی سازگار باشند یا نباشند، در جهان واقعی ما، ارزش های اخلاقی به شکل هستی شناختی و بر اساس تنظیمات طبیعی وقواعد کلی آن مندرج و تثبیت شده اند. جهان طبیعی ما دارای ارزش های اخلاقی ای است که از آن جدایی پذیر نیست.

هستی‌شناسی اخلاق و بی‌اخلاقی

آیا بی‌اخلاقی با وجود خیر مطلق سازگارتر است یا با وجود طبیعت خنثی؟

آیا اخلاق‌مندی و وجود مجرد ارزش‌های اخلاقی با یک دید طبیعت‌گرای تقلیل‌گرا موجه می‌شود؟

آیا وجود ارزش، باید‌ها و چارچوب‌های مرجع برای استنتاج و هدف‌یابی، هستی را هدفمند و مسیله‌مند و در نتیجه هوشمند نمی‌کند؟

معرفت‌شناسی اخلاق

کسب معرفت به ارزش‌های اخلاقی چگونه حاصل می‌شود؟

اگر معرفت اخلاقی ممکن است و اخلاق اعتباری-قراردادی نیست، درست و غلط اخلاقی از کجا منبعث می‌شود؟

  1. آیا حصول به شناخت و تشحیص اخلاقی ممکن است؟
۰ از ۵ (۰ رای)
اشتراک‌گذاری: