آیا بایدی هست؟
چالشهای باید و هست برای دیدگاههای طبیعتگرا
آیا بایدی هست؟
چالشهای باید و هست برای دیدگاههای طبیعتگرا
بایدمندی، Modality وجود سنگ محک و ملاک مقایسه و ارزیابی و سنجشپذیری در هر سطحی در هستی آیا چالشی برای طبیعتگرایی است؟
آیا نمیتوان باید و بایدمندی را به راحتی به هدفمندی و نوعی غایتمندی ترجمان کرد و هستی را هدفمند و غایتمند، یا حداقل دارای مسئله دانست؟
اگر هستی مسئله دارد، مسئلهمندی طبیعت را چگونه یک دیدگاه طبیعتگرا به شکل تقلیل یافته میتواند توضیح دهد؟
در بحث برهان EAAN بیشتر به این مسئله پرداختهام و ادبیات موضوع را شرح دادهام اینجا بیشتر باید مفهومی بنویسم تا ارجاعی.
مثالی از حصول به ارزش، تمایز و ترجیح در تعبیری کاملاً فیزیکالیستی
با فرض کوالیا و تجربهی شخصی و حافظه میتوان به راحتی به ترجیح رسید. آیا این توضیحات برای تبیینی کاملاً طبیعتگرا/ فیزیکالیستی، کفایت میکند؟
در این ایدهی تبیینی، عقل عملی محور اصلی پل زدن هستها به بایدها است. عقل عملی نیز خود کاملاً قابل فروکاست و تبیین به شیوههای علی و طبیعی خواهد بود. برخلاف عقل نظری که شیوهاش استدلالی و مبتنی بر تحلیل منطقی و درست و غلطی فنی است. عقل عملی از گرایشها و رانهها و انگیزههای واقعاً موجود در فرد برای تبیین استفاده میکند.
حیوانی، غذایی پخته را با بویی متفاوت تجربه میکند که شکل متفاوتی هم دارد، مزهی بهتری درک میکند، خاطرهی بهتری برایش ثبت میشود.
در هنگام انتخاب غذاهایی که مقابل او هستند و یکی پختهشده و مابقی خام هستند، بر اساس بو و شکل آن غذا، غذای پخته را ترجیح میدهد.
تقدم اخلاق بر اجتماع!
دیویدسون؛ تقدم زبان بر اندیشه و کاربرد مشابه آن در حصول به امر اخلاقی،
یک ایدهی دیگر برای موجهسازی بایدها و ارزشها استفاده از منطقی مشابه دیویدسون در بررسی رابطهی زبان و اندیشه است. اجتماع بشری و اخلاق به عنوان نهادی انسجامبخش و تنظیمکننده (تنظیمکنندهی زیرساختی و مبتنی بر کنترل درونی) به جای اندیشه و زبان در استدلالهای دیویدسون بنشینند.
این دیدگاه از یک رویکرد هستیشناسی تحققی (اقتضایی) برخوردار است. یعنی شرایط زمینه برای تحقق حیات انسانی مبتنی بر مبادله پیام و همکاری زیستی شکل گرفته و این در خود متضمن نیازمندی و اصالت قواعد و اصول تنظیمکننده برای رفتار و کنشهای فردی اعضای این اجتماع است. این شرایط میتواند کاملاً لوکال، تصادفی و اتفاقی بوده و حاصل ترکیب خاص عناصر عمومی زمینهای باشند که به شکل متضمن چنین امکانی از شکلگیری و آرایش برآمدگی بودهاند.
Feasible and Possible Ground for Emergence of Ethical Values/ Conducts
ارادت
۲۶ آوریل ۲۰۲۳